trzonecznica otrębiasta

Chaenotheca furfuracea (L.) Tibell, Beih. Nova Hedwigia 79: 664 (1984)

trzonecznica otrębiasta (Chaenotheca furfuracea) trzonecznica otrębiasta (Chaenotheca furfuracea) trzonecznica otrębiasta (Chaenotheca furfuracea) trzonecznica otrębiasta (Chaenotheca furfuracea) trzonecznica otrębiasta (Chaenotheca furfuracea) trzonecznica otrębiasta (Chaenotheca furfuracea) trzonecznica otrębiasta (Chaenotheca furfuracea) trzonecznica otrębiasta (Chaenotheca furfuracea) trzonecznica otrębiasta (Chaenotheca furfuracea) trzonecznica otrębiasta (Chaenotheca furfuracea) trzonecznica otrębiasta (Chaenotheca furfuracea) trzonecznica otrębiasta (Chaenotheca furfuracea) trzonecznica otrębiasta (Chaenotheca furfuracea)
Ascomycota workowce
Arthoniomycetes
Dothideomycetes
Eurotiomycetes
Geoglossomycetes
Incertae sedis o niepewnej pozycji
Lecanoromycetes
Leotiomycetes patyczniaki
Lichinomycetes
Neolectomycetes
Pezizomycetes kustrzebniaki
Sordariomycetes
Basidiomycota podstawczaki
Myxomycetes
Myxomycota śluzorośla
Oomycota
Zygomycota
nieprzypisany
Opis

Plecha:

Skorupiasta, powierzchowna, ziarenkowata, proszkowato-ziarenkowata lub mączysta, miękka i bez kory, zwykle dobrze rozwinięta, cienka lub do 0,5 mm grubości, jasno-żółto-zielona do siarkowo-żółtej, czasami prawie zagłębiona w podłożu. W młodych częściach zawiera pojedyncze plastry luźno ułożonych łańcuchów fotobionta i strzępek grzybni, które zwykle tworzą cienką warstwę oddzielającą od podstawowej warstwy strzępków i gęsto ułożonych kryształków, nadając powierzchni plechy miękką teksturę. Przedplesze czasem występuje, składa się z luźno zorganizowanych, białych strzępków fotobionta. Komórki zielenic z rodzaju Stichococcus wydłużone lub prostokątne, ułożone w krótkich łańcuchach, poprzecznie z przegrodami, mniej niż 13 mikrometrów szerokości.

Owocniki:

Apotecja, często nie występują lub są obfite i w takim przypadku luźno pogrupowane, mazaediowe, 1,6-4(6) mm wysokości, składające się z główki i trzoneczka, czarne, oprószone żółtawo-zielonym nalotem. Trzoneczki 0,06-0,1 mm średnicy. Górna część często rozgałęziona, z bocznie wystającymi długimi strzępkami o długości 5-20 mikrometrów, gęsto pokryta żółtymi kryształkami. Dolna część czasem bez oprószenia i czarna. Główki kuliste, o średnicy 0,1-0,2 mm, jasno- do ciemno-brązowych, u młodych owocników siarczysto-żółto oprószone. Brzeżek nie występuje lub jest słabo rozwinięty. Hypotecjum jasnobrązowe, silnie wypukłe, złożone z przeplatanej grzybni, nieco stwardniałe w kierunku powierzchni. Worki utworzone w łańcuchach, często nieregularne, o wymiarach 12-15 x 2-3 mikrometrów, z jednorzędowo do nieregularnie ułożonymi zarodnikami. Askospory bezbarwne lub lekko żółtawe, kuliste, 2,5-3 mikrometrów średnicy, z bardzo drobną ornamentacją złożoną z maleńkich brodawek bardzo trudno dostrzegalną w świetle mikroskopu.

Barwienia:

Plecha K-, C-, KC-, P-.

Metabolity wtórne:

Plecha i nalot zawierają kwas wulpiniowy, kwas pulwiniowy i związki laktonowe kwasu pulwiniowego.

Podłoże i ekologia:

Rośnie na ziemi lub na korzeniach chroniących przed opadami atmosferycznymi, w zacienionych i wilgotnych szczelinach, na osłoniętych kawałkach gleby lub u podstawy dużych, starych drzew iglastych w wilgotnych lasach, także na pniach i na mchach rosnących na skałach.

Występowanie:

W strefie wokółborealnej do umiarkowanej w Eurazji i Ameryce Północnej. W Polsce dość częsta, zwłaszcza w górach.

Uwagi:

Chaenotheca furfuracea charakteryzuje się zieloną, mączystą plechą, żółtym nalotem na owocnikach, długimi i smukłymi trzoneczkami, sferyczną główką i małymi zarodnikami. Przy słabo rozwiniętej plesze jest bardzo podobna do Chaenotheca brachypoda, ale różni się od niej lżejszym mazaedium i innym zdobieniem zarodników. W stanie płonnym może przypominać Chrysothrix chlorina, (który zawiera również kwas vulpiniowy, ale ma fotobionty chlorokokkoidalne) i jest bardziej zielona niż żółta, lub Psilolecia lucida (z dodatkiem kwasu rizokarpiowego jako głównej substancji porostowej) oraz zazwyczaj zawiera żółte apotecja bez trzoneczka.

 

Synonimy:

Baeomyces furfuraceus (L.) Taylor, Calicium capitellatum Ach., Calicium furfuraceum (L.) Pers., Clathrus virescens Huds., Coniocybe furfuracea (L.) Ach., Coniocybe furfuracea f. denudata Stein, Coniocybe furfuracea f. furfuracea (L.) Ach., Coniocybe furfuracea f. sulphurella Fr., Coniocybe furfuracea var. furfuracea (L.) Ach., Coniocybe furfuracea var. sulphurella (Fr.) Schaer., Coniocybe sulphurella (Fr.) Nyl., Embolus furfuraceus (L.) Rabenh., Lichen capitatus Schreb., Mucor furfuraceus L., Sclerophora furfuracea (L.) Chevall., Stemonitis furfuracea (L.) J.F. Gmel., Strongylium capitellatum (Ach.) Gray, Trichia furfuracea (L.) With.

 

Opracował: Grzegorz Gajkowski

Nie znaleziono tematu w FAGu zawierającego "Chaenotheca furfuracea"
Budowa
Typ grzybazlichenizowane (porosty)
Odwiedzin profilu grzyba: 1132