żabczyk żółciejący

Variospora flavescens (Huds.) Arup, Froden & Sochting

żabczyk żółciejący (Variospora flavescens) żabczyk żółciejący (Variospora flavescens) żabczyk żółciejący (Variospora flavescens) żabczyk żółciejący (Variospora flavescens)
Systematyka
Ascomycota workowce
Arthoniomycetes
Dothideomycetes
Eurotiomycetes
Geoglossomycetes
Incertae sedis o niepewnej pozycji
Lecanoromycetes
Acarosporales
Baeomycetales
Candelariales
Lecanorales
Lecanoromycetidae
Ostropales
Peltigerales
Pertusariales
Teloschistales
Physciaceae
Teloschistaceae
Athallia bezpleszek
Blastenia jaskrawczyk
Calogaya żółtaczek
Caloplaca jaskrawiec
Flavoplaca namurnik
Leproplaca jaskroszek
Polycauliona złotorostka
Pyrenodesmia jasienica
Rufoplaca szarutek
Rusavskia pysznorost
Variospora żabczyk
Variospora flavescens żabczyk żółciejący
Xanthocarpia żółtecja
Xanthomendoza
Xanthoria złotorost
Umbilicariales
nieprzypisany
Leotiomycetes patyczniaki
Lichinomycetes
Neolectomycetes
Pezizomycetes kustrzebniaki
Sordariomycetes
nieprzypisany
Basidiomycota podstawczaki
Myxomycetes
Myxomycota śluzorośla
Oomycota
Zygomycota
nieprzypisany
Opis

Plecha:
Skorupiasta, ściśle przylegająca do podłoża, bez oprószenia lub lekko oprószona, z wyraźnymi odcinkami na zakończeniach. Kształt rozetkowaty (rozetki pojedyncze lub łączące się ze sobą), do 3 cm średnicy. Odcinki marginalne 5-10 mm długości i 0,3-0,5 mm szerokości, gęste i głęboko wcinane, wąskie i wypukłe, oddzielone bruzdami, na zakończeniach nieco szersze i wcięte. Środek plechy złożony z nierównych, nieregularnych i często wypukłych areolek. Kora gruba, prosoplektenchymatyczna, z szeroką warstwą grubych, szarych kryształów (widocznych w świetle spolaryzowanym, nierozpuszczalnych w K i powoli rozpuszczalnych w N). Warstwa glonów skupiona w grupy. Rdzeń prosoplektenchymatyczny, bez kryształków.
Owocniki:
Apotecja do 1,2 mm średnicy, ograniczające się głównie do środka plechy, zwykle liczne i rozproszone lub skupione, o kształcie regularnym lub kanciastym i powyginane w wyniku ściskania. Tarczki płaskie lub wypukłe, głęboko pomarańczowe do pomarańczowo-brązowawych, bez oprószenia. Brzeżek własny cienki, wystający lub na poziomie tarczki, gładki, jaśniejszy niż tarczki. Brzeżek plechowy szybko zanikający, czasami widoczny na dolnej części apotecjum. Amfitecjum obniżone, z dużą ilością zielenic. Kora ± gruba, paraplektenchymatyczna. Paratecjum dobrze rozwinięte, oddzielone, prosoplektenchymatyczne. Epihymenium granulowane, w złotym kolorze. Obłocznia bezbarwna, 80-115 mikrometrów wysokości. Hypotecjum bezbarwne, prosoplektenchymatyczne, z licznymi kropelkami oleju. Parafyzy grube, do 2,5 mikrometrów szerokości, proste lub lekko rozgałęzione w górnej części, nie rozszerzone, lub lekko rozszerzone na wierzchołkach. Zarodniki szerokie, w kształcie cytryny, o wymiarach 8-15 × 6-11.5 mikrometrów, z 2 przegrodami o grubości 3-4 mikrometrów, po 8 w worku. Pyknidy często obfite, pomarańczowe, zagłębione w plesze. Konidia proste, bezbarwne, o wymiarach 3,5-5,5(7,5) × 1 mikrometrów.
Barwienia:
Plecha i apotecja K+ czerwono-fioletowy, N-; rdzeń K-, N-; epihymenium K+ czerwono-fioletowy.
Podłoże i ekologia:
Gatunek występuje na skałach wapiennych i wapieniach najczęściej na otwartych, nasłonecznionych i suchych stanowiskach, rzadko w umiarkowanie zacienionych miejscach. Zajmuje pionowe i podwieszone skały o różnych ekspozycjach. Najcześciej rośnie u podstawy, ale także w najwyższych częściach skał. Preferuje naturalne siedliska, ale notowano go również na płocie wykonanym z piaskowca wapiennego. Zwykle występuje obficie tworząc populacje wielu osobników.
Występowanie:
Gatunek występuje w basenie Morza Śródziemnego, Atlantyku i centralnej części kontynentu europejskiego, w tym Półwyspu Bałkańskiego, w Austrii (Hafellner i Türk (2001), Belgii i Luksemburgu (Diederich i Sérusiaux (2000)), Bułgarii (Mayrhofer i inni (2005)), Czechach (SOUN (2005)), Francji (Clauzade i Roux (1985)), Niemczech (Wirth (1995)), Wielkiej Brytanii i Irlandii (Coppins (2002)), Włoszech (Nimis (1993); Nimis i Martellos (2003)), na Półwyspie Iberyjskim i Balearach (Llimona i Hladun (2001)), Rumunii (Ciurchea (1998)), Słowacji (Pišút i ini (1996)), Ukrainie (Kondratyuk i inni (1996a, 2003) a także w krajach skandynawskich (Norwegia i Szwecja), odnotowano go również na Bliskim Wschodzie (Izrael) (Kondratyuk i inni 1996b; Jan 1996) i w północnej Afryce (Egipt: Seaward i Sipman 2006; Maroko: Egea 1996; Tunezji: Seaward 1996), według SOUN (2005) został również podany z Wysp Kanaryjskich, Azorów i europejskiej części Rosji.
W Polsce jego zasięg pokrywa się z lokalizacją siedlisk wapiennych na południu kraju. Występuje na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, gdzie jest stosunkowo częsty. Gatunek wydaje się również rozprzestrzeniać się w Karpatach. Większość zapisów pochodzi z Pienin i zachodniej części Tatr, gdzie skały wapienne występują najczęściej. W innych częściach pasm górskich jest raczej rzadkością, do tej pory stwierdzono go tylko w Beskidzie Sądeckim i na przedgórzu Karpat.
Uwagi:
Najbliżej spokrewnionym gatunkiem jest z Caloplaca aurantia. Odcinki plechy Caloplaca aurantia są płaskie, wyraźnie szersze na zakończeniach i ściśle do siebie przylegające. Cechą diagnostyczną dla tego gatunku jest także brak wyżej opisanych kryształków w korze. Przedstawiciele grupy Caloplaca saxicola mają mniejszą plechę, znacznie krótsze, często przyprószone odcinki oraz posiadają elipsoidalne zarodniki. Innym podobnym taksonem jest Caloplaca thallinicola. Gatunek ten różni się od Caloplaca flavescens bardzo wydłużonymi odcinkami oraz głębokimi szczelinami pomiędzy nimi, jak również kryształkami w korze plechy, które łączą się w kuliste skupienia. Ponadto gatunek ten zajmuje odmienne siedlisko, mianowicie występuje na skałach morskich, zarówno kwaśnych jak i zawierających węglan wapnia.


Synonimy:

Amphiloma heppianum Müll. Arg.,  more, Caloplaca aurantia var. brevilobata (Nyl.) A.E. Wade, Caloplaca aurantia var. heppiana (Müll. Arg.) Poelt, Caloplaca brevilobata (Nyl.) Zahlbr., Caloplaca heppiana (Müll. Arg.) Zahlbr., Caloplaca heppiana var. brevilobata (Nyl.) A.E. Wade, Caloplaca heppiana var. dalmatica (Zahlbr.) Lettau, Caloplaca heppiana var. heppiana (Müll. Arg.) Zahlbr., Gasparrinia heppiana (Müll. Arg.) Verseghy, Gasparrinia heppiana f. centrifuga (A. Massal.) Verseghy, Gasparrinia heppiana f. centroleuca (A. Massal.) Verseghy, Gasparrinia heppiana f. heppiana (Müll. Arg.) Verseghy, Gasparrinia heppiana var. heppiana (Müll. Arg.) Verseghy, Gasparrinia heppiana var. papillata (Poelt) Verseghy, Lecanora brevilobata Nyl., Lecanora callopisma var. plicata Wedd., Lecanora heppiana (Müll. Arg.) Hue, Lecanora heppiana f. heppiana (Müll. Arg.) Hue, Lecanora heppiana f. sulfurata Harm., Lichen flavescens Huds., Physcia heppiana (Müll. Arg.) Arnold, Physcia heppiana f. heppiana (Müll. Arg.) Arnold, Physcia heppiana f. sciophila G. Mey., Placodium brevilobatum (Nyl.) M. Choisy, Placodium callopismum var. brevilobatum (Nyl.) A.L. Sm., Placodium callopismum var. plicatum (Wedd.) Leight., Placodium flavescens (Huds.) A.L. Sm., Placodium heppianum (Müll. Arg.) Flagey, Psora flavescens (Huds.) Baumg.

 

Opracował: Grzegorz Gajkowski

Nie znaleziono tematu w FAGu zawierającego "żabczyk żółciejący"
Budowa
Typ grzybazlichenizowane (porosty)
Odwiedzin profilu grzyba: 734


Suszarki do grzybów