gąska zielonka

Tricholoma equestre (L.) P. Kumm., Führ. Pilzk. (Zwickau): 130 (1871)

Jadalny
gąska zielonka (Tricholoma equestre) gąska zielonka (Tricholoma equestre) gąska zielonka (Tricholoma equestre) gąska zielonka (Tricholoma equestre) gąska zielonka (Tricholoma equestre) gąska zielonka (Tricholoma equestre) gąska zielonka (Tricholoma equestre) gąska zielonka (Tricholoma equestre) gąska zielonka (Tricholoma equestre) gąska zielonka (Tricholoma equestre) gąska zielonka (Tricholoma equestre) gąska zielonka (Tricholoma equestre) gąska zielonka (Tricholoma equestre) gąska zielonka (Tricholoma equestre) gąska zielonka (Tricholoma equestre) gąska zielonka (Tricholoma equestre) gąska zielonka (Tricholoma equestre) gąska zielonka (Tricholoma equestre) gąska zielonka (Tricholoma equestre) gąska zielonka (Tricholoma equestre) gąska zielonka (Tricholoma equestre) gąska zielonka (Tricholoma equestre) gąska zielonka (Tricholoma equestre) gąska zielonka (Tricholoma equestre)
Ascomycota workowce
Basidiomycota podstawczaki
Agaricomycetes pieczarniaki
Agaricales pieczarkowce
Agaricaceae pieczarkowate
Amanitaceae muchomorowate
Bolbitiaceae gnojankowate
Clavariaceae goździeńcowate
Cortinariaceae zasłonakowate
Cyphellaceae kielisznikowate
Entolomataceae dzwonkówkowate
Fistulinaceae ozorkowate
Hydnangiaceae piestróweczkowate
Hygrophoraceae wodnichowate
Hymenogastraceae
Incertæ sedis o niepewnej pozycji
Inocybaceae strzępiakowate
Lyophyllaceae
Marasmiaceae twardzioszkowate
Mycenaceae grzybówkowate
Niaceae
Omphalotaceae
Physalacriaceae
Pleurotaceae boczniakowate
Pluteaceae łuskowcowate
Porotheleaceae
Psathyrellaceae kruchaweczkowate
Pterulaceae piórniczkowate
Schizophyllaceae rozszczepkowate
Stephanosporaceae
Strophariaceae pierścieniakowate
Tricholomataceae gąskowate
Arrhenia języczek
Callistosporium
Cantharellula pieprzniczka
Catathelasma dwupierścieniak
Clitocybe lejkówka
Collybia pieniążek
Cuphophyllus
Delicatula żyłkoblaszka
Dendrocollybia
Lepista gąsówka
Leucocortinarius białozasłonak
Leucopaxillus białokrowiak
Melanoleuca ciemnobiałka
Mycenella grzybóweczka
Myxomphalia
Omphaliaster
Omphalina
Paralepista
Phyllotopsis boczniaczek
Porpoloma gąsownica
Pseudoclitocybe lejkownik
Pseudoomphalina pępkogrzybówka
Resupinatus odgiętka
Rimbachia
Ripartites kosmatek
Squamanita łuskówka
Tricholoma gąska
Tricholoma equestre gąska zielonka
Tricholomopsis rycerzyk
Tubariaceae
Typhulaceae pałecznicowate
Atheliales błonkowce
Auriculariales uszakowce
Boletales borowikowce
Cantharellales pieprznikowce
Corticiales
Geastrales gwiazdoszowce
Gloeophyllales niszczycowce
Gomphales siatkolistowce
Hymenochaetales szczecinkowce
Hysterangiales
Incertae sedis o niepewnej pozycji
Phallales sromotnikowce
Polyporales żagwiowce
Russulales gołąbkowce
Sebacinales
Thelephorales chropiatkowce
Trechisporales
nieprzypisany
Atractiellomycetes
Cystobasidiomycetes
Dacrymycetes łzawniaki
Exobasidiomycetes
Microbotryomycetes
Pucciniomycetes Rdze
Tremellomycetes trzęsaki
Ustilaginomycetes głowniaki
Myxomycetes
Myxomycota śluzorośla
Oomycota
Zygomycota
nieprzypisany
Opis

Owocnik- żywo żółtozielonkawego koloru, z oliwkowym lub z ochrawymi włókniście wyrośniętymi łuseczkami, często popękana na brązoworude łuseczki, wilgotna słabo lepka. 5-12cm średnicy. Młody półkulisty, potem rozpostarty, czasami z tępym garbikiem, brzeg początkowo podwinięty, z wiekiem pofalowany.

Blaszki- niejednakowej długości, siarkowożółte wąsko przyrośnięte lub wykrojone ząbkiem, ciasno ustawione.

Trzon- barwy od kapelusza, jasnożółty, do 2 cm średnicy, walcowaty, powierzchnia gładka lub z pojedynczymi kosmykami, pełny.

Miąższ- białawy do bladożółtego, niezmienny, zwarty, smak łagodny, zapach słabo mączny.

Wysyp zarodników- Biały. Zarodniki o średnicy 6-8 x 3,5-5 µm, jajowate, gładkie, bezbarwne

Występowanie- pospolity. Owocniki wyrastają pojedynczo lub w grupach od września do późnej jesieni. Zwykle w lasach iglastych na piasku.

Zastosowanie- jadalna.

Możliwość popełnienia pomyłki z- śmiertelne trującym muchomorem sromotnikowym (Amanita phalloides). posiada również zielonkawy kapelusz, za to białe blaszki, pochwę u podstawy trzonu. Gąska siarkowa (Tricholoma sulphureum) ma także żółte blaszki, jest mniejsza, kapelusz jest aksamitny, nie lepki, w dotyku. Gąska oddzielona (Tricholoma sejunctum) ma białe blaszki, kapelusz jest zielonkawy ale czarnymi włókienkami.
Makroskopowo taka nie do odróżnienia jest gąska liściowata (Tricholoma frondosae) którą odtóżnia miejsce występowania, a mianowicie rośnie ona tylko pod topolami osikami. Różnice można dostrzec jedynie pod mikroskopem, gdyż zarodniki gąski topolowej mają wymiary 4,5-6,5 (6,9) × 3,8-4,5 (4,9) μm.

UWAGA ! W niektórych krajach miedzy innym w Hiszpanii zakazano obrotu gąską zielonką po doniesieniach prasowych o podejrzewaniu tego grzyba o przypadki rabdomiolizy. Przeczytaj artykuł na ten temat.
>>> PRZECZYTAJ

Uwagi
- dopuszczony do obrotu handlowego i przetwórstwa na terenie Polski.

Inne nazwy zwyczajowe- prośnianka, członka, gąska żółta, zieleniatka, żółta.

Literatura
1.Gumińska B., Wojewoda W., 1983, Grzyby i ich oznaczanie
2.H.i R. Grunert- Leksykon Przyrodniczy Grzyby

Budowa
Typ grzybablaszki
Hymenofor
Kolor hymenoforuodcienie żółci
Kolor wysypubiały
Kapelusz
Brzeg kapeluszagładki
Kolor kapeluszaodcienie żółci, odcienie zieleni
Kolor miąższubiały, odcienie żółci
Kolor przebarwień miąższubrak
Ksztalt kapeluszawypukły, rozpostarty, spłaszczony
Mleczkobrak
Powierzchnia kapeluszagładka
Trzon
Kolor trzonuodcienie żółci
Ksztalt trzonucylindryczny
Pierscieńbrak
Powierzchnia trzonugładka
Przekroj trzonupełny
Typ trzonucentralny
Występowanie
Podłożegleba
Siedliskolasy iglaste
Sposob odżywianiasymbiont(mikoryza)
Pora występowaniajesień
Prawo
Dopuszczony do obrotuTak
Status na czerwonej liścieI - o nieokreślonym zagrożeniu
Inne
Smakłagodny
Zastosowaniejadalny II smaczny
Zapachmąki, przyjemny
Odwiedzin profilu grzyba: 37350