sromotnik smrodliwy

Phallus impudicus L., Sp. pl. 2: 1178 (1753)

Niejadalny
sromotnik smrodliwy  (Phallus impudicus) sromotnik smrodliwy  (Phallus impudicus) sromotnik smrodliwy  (Phallus impudicus) sromotnik smrodliwy  (Phallus impudicus) sromotnik smrodliwy  (Phallus impudicus) sromotnik smrodliwy  (Phallus impudicus) sromotnik smrodliwy  (Phallus impudicus) sromotnik smrodliwy  (Phallus impudicus) sromotnik smrodliwy  (Phallus impudicus) sromotnik smrodliwy  (Phallus impudicus) sromotnik smrodliwy  (Phallus impudicus) sromotnik smrodliwy  (Phallus impudicus) sromotnik smrodliwy  (Phallus impudicus) sromotnik smrodliwy  (Phallus impudicus) sromotnik smrodliwy  (Phallus impudicus) sromotnik smrodliwy  (Phallus impudicus) sromotnik smrodliwy  (Phallus impudicus) sromotnik smrodliwy  (Phallus impudicus) sromotnik smrodliwy  (Phallus impudicus) sromotnik smrodliwy  (Phallus impudicus) sromotnik smrodliwy  (Phallus impudicus) sromotnik smrodliwy  (Phallus impudicus) sromotnik smrodliwy  (Phallus impudicus) sromotnik smrodliwy  (Phallus impudicus)
Ascomycota workowce
Basidiomycota podstawczaki
Agaricomycetes pieczarniaki
Agaricales pieczarkowce
Atheliales błonkowce
Auriculariales uszakowce
Boletales borowikowce
Cantharellales pieprznikowce
Corticiales
Geastrales gwiazdoszowce
Gloeophyllales niszczycowce
Gomphales siatkolistowce
Hymenochaetales szczecinkowce
Hysterangiales
Incertae sedis o niepewnej pozycji
Phallales sromotnikowce
Phallaceae sromotnikowate
Clathrus okratek
Mutinus mądziak
Polyporales żagwiowce
Russulales gołąbkowce
Sebacinales
Thelephorales chropiatkowce
Trechisporales
nieprzypisany
Atractiellomycetes
Cystobasidiomycetes
Dacrymycetes łzawniaki
Exobasidiomycetes
Microbotryomycetes
Pucciniomycetes Rdze
Tremellomycetes trzęsaki
Ustilaginomycetes głowniaki
Myxomycetes
Myxomycota śluzorośla
Oomycota
Zygomycota
nieprzypisany
Opis


Owocnik
- 4-5 x 3-5 cm wielkości; białawy, kremowy z żółtawym odcieniem; kulisty lub jajowaty, zwany "czarcim jajem"; częściowo w ziemi, od spodu przytwierdzony do podłoża za pomocą dość grubych, przypominających korzenie, białych sznurów grzybni; w dojrzewającym owocniku osłona pęka i tworzy się 2-3 warstwowa, wewnątrz galaretowata, odstająca pochwa, z której wyrasta tzw. receptaculum.

Główka - 2-6 cm wysokości i 2-5 cm szerokości; początkowo pokryta oliwkowozielonawym, oliwkowobrązowym lub czarnooliwkowym śluzem, zawierającym zarodniki; po rozsianiu staje się biaława, żółtawa z wyraźnymi, jamkowatymi, pustymi komorami, naparstkowata lub stożkowata, dzwonkowata
żeberkowana (podobana do smardza).


Trzon - 10-25 cm wysokości i 2,5-4 cm grubości; biały, białawy; wrzecionowaty, gąbczasty, porowaty, w środku pusty, bardzo kruchy.

Miąższ - białawy, żółtawy, zapach dojrzałych owocników jest bardzo silny, nieprzyjemny, przypominający padlinę, przywabia owady, które zjadają i rozsiewają zarodniki.

Wysyp zarodników - zielonkawy.

Występowanie - od maja do listopada w różnych typach lasów, często w bukowych oraz w parkach i zaroślach, na glebach żyznych, zasobnych w próchnicę, w miejscach cienistych i wilgotnych;
pojedynczo lub w niewielkich grupach, dość pospolity na terenie całej Polski, rozprzestrzenia się (w górach występuje nielicznie).

Możliwość popełnienia pomyłki - sromotnik fiołkowy (Phallus hadrianii), który wyróżnia się purpurową barwą osłony "jaja", rośnie głównie na wydmach. Podobny jest mądziak psi (Mutinus caninus), który tworzy mniejsze i bardziej wiotkie owocniki.

Uwagi - niejadalny, chociaż w niektórych krajach młode owocniki, w stadium "czarciego jaja", są spożywane, usmażone przypominają smakiem ryby.
W środkowej Europie rodzaj Phallus obejmuje trzy gatunki.

Inne nazwy zwyczajowe - sromotnik wstydliwy, smardz cuchnący, śmierdziak, śmierdziel, smrodnik, smrodziuch, sromnik, bełdka pańska, jajczak.

Uwagi- impudius znaczy "bezwstydny".

Uwagi ogólne - dawniej uważany za trujący, w średniowieczu służył do sporządzania tzw. napoju miłości (prawdopodobnie to zastosowanie sromotnika wynikało z zasugerowania jego kształtem).

Literatura
1.Encyklopedia kieszonkowa - Grzyby" Edmund Garnweidner.
2.Przewodnik grzyby" Ewald Gerhardt wydawnictwo Multico
3.H.i R. Grunert- Leksykon Przyrodniczy Grzyby.

Inne nazwy
Synonimy polskie:sromotnik bezwstydny
Budowa
Typ grzybaowocniki z czarcim jajem
Występowanie
Podłożegleba
Siedliskolasy lisciaste
Pora występowaniajesień, lato
Inne
Smakłagodny
Zastosowanieniejadalny
Zapachpadliny
Odwiedzin profilu grzyba: 13769