podgrzybek żeberkowany

Boletus ferrugineus Schaeff., Fung. Bavar. Palat. 1: 85, tab. 4 (1762)

Jadalny
podgrzybek żeberkowany (Boletus ferrugineus) podgrzybek żeberkowany (Boletus ferrugineus) podgrzybek żeberkowany (Boletus ferrugineus) podgrzybek żeberkowany (Boletus ferrugineus)
Ascomycota workowce
Basidiomycota podstawczaki
Agaricomycetes pieczarniaki
Agaricales pieczarkowce
Atheliales błonkowce
Auriculariales uszakowce
Boletales borowikowce
Amylocorticiaceae
Boletaceae borowikowate
Aureoboletus złotak
Boletellus
Boletochaete
Buchwaldoboletus
Butyriboletus
Caloboletus
Chalciporus maślaczek
Chamonixia borowiczka
Cyanoboletus
Exsudoporus
Hemileccinum
Hortiboletus
Imleria
Imperator
Lanmaoa
Leccinum koźlarz
Neoboletus
Octaviania podziemka
Phylloporus poroblaszek
Pseudoboletus
Rheubarbariboletus
Rubinoboletus
Rubroboletus
Strobilomyces szyszkowiec
Suillellus
Sutorius
Tylopilus goryczak
Xanthoconium
Xerocomellus
Xerocomus
Coniophoraceae gnilicowate
Diplocystidiaceae
Gastrosporiaceae
Gomphidiaceae klejówkowate
Gyroporaceae piaskowcowate
Hygrophoropsidaceae lisówkowate
Paxillaceae krowiakowate
Rhizopogonaceae piestrówkowate
Sclerodermataceae tęgoskórowate
Sclerogastraceae
Serpulaceae
Suillaceae maślakowate
Tapinellaceae Ponurnikowate
Cantharellales pieprznikowce
Corticiales
Geastrales gwiazdoszowce
Gloeophyllales niszczycowce
Gomphales siatkolistowce
Hymenochaetales szczecinkowce
Hysterangiales
Incertae sedis o niepewnej pozycji
Phallales sromotnikowce
Polyporales żagwiowce
Russulales gołąbkowce
Sebacinales
Thelephorales chropiatkowce
Trechisporales
nieprzypisany
Atractiellomycetes
Cystobasidiomycetes
Dacrymycetes łzawniaki
Exobasidiomycetes
Microbotryomycetes
Pucciniomycetes Rdze
Tremellomycetes trzęsaki
Ustilaginomycetes głowniaki
Myxomycetes
Myxomycota śluzorośla
Oomycota
Zygomycota
nieprzypisany
Opis

Kapelusz- średnicy od 30 do 100 mm. Początkowo półkuliście wypukły, a następnie płasko poduszkowaty. Szybko wypłaszcza się w środku i często zapada. Powierzchnia matowa, zamszowata, bywa spękana i przeświecająca białawożółtawym miąższem. Nawet jak wilgotna nie lepi się. Nigdy śliska. Skórka nie daje się oddzielić od miąższu. Barwy początkowo rudobrązowej lub brązowej, z tendencją do zanikania rudawoczerwonego barwnika. W końcu przyjmuje barwę ciemno brązową lub żółtobrązową. Młodych egzemplarze posiadają często aksamitne omszenie, o zabarwieniu żółtawym. Brzeg cienki, ostry lub podwinięty. Skórka kapelusza wrażliwa na działanie oparów amoniaku. Po zadaniu NH40H na skórkę kapelusza natychmiastowo robi się zielonkawoniebieska, a następnie staje się sinoczerwonobrunatna.

Pory- w barwie rurek. W młodych okazach wyraźnie, labiryntowato wykrzywione. W dojrzałych okazach szerokie i kanciaste. Do 2 mm szerokości. Siniejąc, zmieniają zabarwienia w wyniku uciskania i po czasie w tych miejscach brązowieją.

Rurki- w barwie początkowej jasnożółtej do złotożółtej z wiekiem. Uciśnięte przebarwiają się niebieskawo. Długości od 5 do 14 mm. Zatokowate i nieco ugięte koło trzonu. Oddzielające się od miąższu.

Trzon- w kolorze jasnożółtym, kremowym do białawego na szczycie. Powierzchnia z brązowawymi przebarwieniami, o żeberkowanym i siateczkowatym rysunku. W górnej części gładka i bruzdowana w dolnej. Długości od 30 do 90 mm. Grubości od 10 do 20 mm. W kształcie, zasadniczo cylindryczny. Nieco wygięty ku górze. U młodych okazów może być słabo zgrubiały w środku i w kierunku podstawy, a u samej podstawy zwężony. Pełny.

Miąższ- w kapeluszu koloru białego do kremowego. Nad rurkami żółty. Pod skórką winnoczerwony. Słabo siniejący w kapeluszu, nad rurkami. Jędrny i mięsisty. W trzonie biały, do bladożółtego. Zapach miły, cechujący podgrzybki. Smak łagodny.

Zarodniki w wysypie barwy oliwkowobrązowej.

Występowanie- Rzadki. Spotykany od lata do jesieni, pojedynczo lub w grupach. Siedliskami są lasy liściaste i iglaste. Szczególnie upodobał sobie zadrzewienia wzdłuż cieków wodnych i na terenach wilgotnych. Rośnie na ziemi, na korzeniach drzew, w głębokim humusie i we mchach. Nad brzegami jezior, stawów, sadzawek, grobli i leśnych zbiorników wodnych.

Uwagi. Jadalny

Gatunkiem podobnym jest: podgrzybek zajączek - Xerocomus subtomentosus  z którym zazwyczaj jest mylony, a raczej utożsamiany. Niektórzy rozróżniają jeszcze formy zależne od występowania, (w lasach liściastych i iglastych), opierając się, na wrażliwości skórki kapelusza na działanie amoniaku.

Literatura
1. A. Dermek, A Pilat „Poznajemy grzyby.”
2. H.i R. Grünert "Grzyby. Leksykon przyrodniczy."

Inne nazwy
Synonimy łacińskie:Xerocomus spadiceus
Nie znaleziono tematu w FAGu zawierającego "Boletus ferrugineus"
Linki
Link do starego (nieaktualizowanego) albumu
Budowa
Typ grzybarurki
Kapelusz
Brzeg kapeluszagładki
Kolor kapeluszaodcienie żółci, odcienie brązu
Ksztalt kapeluszapółkulisty, wypukły
Mleczkobrak
Powierzchnia kapeluszafilcowata
Trzon
Kolor trzonubiały
Ksztalt trzonucylindryczny
Pierscieńbrak
Podstawa trzonubrak pochwy
Przekroj trzonupełny
Typ trzonucentralny
Występowanie
Mikoryza z drzewamiŚwierk pospolity
Podłożegleba
Siedliskolasy lisciaste, lasy mieszane
Sposob odżywianiasymbiont(mikoryza)
Inne
Smakłagodny
Zastosowaniejadalny II smaczny
Zapachgrzybowy
Odwiedzin profilu grzyba: 20614