Jamkówka gruba

Antrodia crassa (P. Karst.) Ryvarden, Norw. Jl Bot. 20: 8 (1973)

Niejadalny
Ascomycota workowce
Basidiomycota podstawczaki
Agaricomycetes pieczarniaki
Agaricales pieczarkowce
Atheliales błonkowce
Auriculariales uszakowce
Boletales borowikowce
Cantharellales pieprznikowce
Corticiales
Geastrales gwiazdoszowce
Gloeophyllales niszczycowce
Gomphales siatkolistowce
Hymenochaetales szczecinkowce
Hysterangiales
Incertae sedis o niepewnej pozycji
Phallales sromotnikowce
Polyporales żagwiowce
Cystostereaceae
Fomitopsidaceae pniarkowate
Amylocystis późnoporka
Anomoloma sprzążkownica
Anomoporia
Climacocystis gąbkowiec
Dacryobolus płaszczek
Daedalea gmatwek
Fibroporia
Fomitopsis pniarek
Ischnoderma smolucha
Laetiporus żółciak
Osteina
Parmastomyces kruchomięsak
Phaeolus murszak
Piptoporus porek
Podofomes smolusznik
Postia białak
Pycnoporellus pomarańczowiec
Ganodermataceae lakownicowate
Lachnocladiaceae
Meripilaceae flagowcowate
Meruliaceae strocznikowate
Phanerochaetaceae korownicowate
Polyporaceae żagwiowate
Sparassidaceae szmaciakowate
Tubulicrinaceae
nieprzypisany
Russulales gołąbkowce
Sebacinales
Thelephorales chropiatkowce
Trechisporales
nieprzypisany
Atractiellomycetes
Cystobasidiomycetes
Dacrymycetes łzawniaki
Exobasidiomycetes
Microbotryomycetes
Pucciniomycetes Rdze
Tremellomycetes trzęsaki
Ustilaginomycetes głowniaki
Myxomycetes
Myxomycota śluzorośla
Oomycota
Zygomycota
nieprzypisany
Opis

Owocniki - resupinatowe, zwykle podłużne o nieregularnym kształcie, 10-25 długosci, 3-8 cm szerokości, 0,1-1,5 cm grubości, na ogół silnie przyrośnięte do podłoża, ale w stanie suchym dość łatwo odrywające się od niego, poduszkowate, równie lub najczęściej nieregularnie pagórkowate lub kopcowate, na pionowych substratach często z zaczątkami nieregularnych guzkowatych konsolek o gładkiej, pozbawionej rurek, górnej powierzchni, o smaku gorzkim i silnym, swoistym żywicznym zapachu, wyczuwalnym nawet u okazów suchych w zielniku; w stanie świeżym o konsystencji serowato-łykowatej, po wyschnięciu twarde i łamliwe, początkowo białe lub białawe, przy dotknięciu lekko żółtawe, nastepnie jasnokremowe, w końcu brudnokremowe, a nawet żółtawe, następnie jasnokremowe, w końcu brudnokremowe, a nawet żółtawo-czerwono-brunatne. Brzeg cienki, błonkowaty, w końcu, zwłaszcza u owocników wieloletnich, tępy, zaokrąglony, pokryty rurkami, w stanie świeżym przylegający, a u owocników suchych niekiedy odstający od podłoża.

Miąższ - u owocników jednorocznych bardzo cienki, serowato-łykowaty; u owocników wieloletnich do 10 mm, na skutek przekształcania się najstarszych warstw rurek w gruboziarnistą masę o konsystencji kredy, w stanie suchym łatwo kruszącą się i rozpadającą na duże grudki. Rurki 1-7 warstwowe, proste lub ukośne i wtedy częściowo otwarte, na pionowych podłożach zewnętrzne rurki przeważnie całkowicie otwarte, zaznaczające się jako płytkie rowki do 0,5 cm długości, niekiedy tarasowato ułożone lub w wysepkach, przyrastające rocznie 1-4 mm. U owocników wieloletnich rurki widoczne są tylko w 2-3 najmłodszych warstwach odgraniczonych od siebie cienkimi liniami (na pionowym przekroju). Ostrza rurek równe, początkowo delikatnie biało orzęsione, w końcu żółtobrunatne do czerwonobrunatnych. Pory bardzo drobne, 0,09-0,12(-0,25) mm średnicy, przeciętnie 4-6 na 1 mm, koliste lub kanciaste, rzadko nieco podłużne.

Wysyp zarodników - zarodniki jajowate do eliptycznych, u podstawy lekko zaostrzone.

Występowanie - na pniakach, leżących na ziemi kłodach drzew iglastych, zwłaszcza Picea i Pinus, gdzie wywołuje brunatną zgniliznę. Gatunke rzadki. W Polsce znany głównie z rezerwatów.

Status na Czerwonej Liście: V - narażony

Uwagi - grzyba tego można odróżnić od podobnego Anrtodia xantha, po charakterystycxznym żywicznym zapachu i kredowo-ziarnisty miąższu.

Literatura
W. Wojewoda (red.), Checklist of Polish Larger Basidiomycetes - Vol. 7 (2003) - Biodiversity of Poland
S. Domański, Flora Polska. Grzyby (Fungi). Żagwiowate I (Polyporaceae I), Szczeciniakowate I (Mucronoporaceae I). PWN 1965.

Nie znaleziono tematu w FAGu zawierającego "Antrodia crassa"
Linki
Link do starego (nieaktualizowanego) albumu
Budowa
Typ grzybarurki, owocniki skorupiaste i poduchowate
Hymenofor
Kolor wysypubiały
Występowanie
Podłożedrewno
Sposob odżywianiasaprotrof
Prawo
Status na czerwonej liścieV - narażone
Inne
Zastosowanieniejadalny
Odwiedzin profilu grzyba: 1252