goryczak purpurowozarodnikowy

Tylopilus porphyrosporus (Fr. & Hök) A.H. Sm. & Thiers, Boletes of Michigan (Ann Arbor): 98 (1971)

Niejadalny
goryczak purpurowozarodnikowy (Tylopilus porphyrosporus) goryczak purpurowozarodnikowy (Tylopilus porphyrosporus) goryczak purpurowozarodnikowy (Tylopilus porphyrosporus) goryczak purpurowozarodnikowy (Tylopilus porphyrosporus) goryczak purpurowozarodnikowy (Tylopilus porphyrosporus) goryczak purpurowozarodnikowy (Tylopilus porphyrosporus) goryczak purpurowozarodnikowy (Tylopilus porphyrosporus) goryczak purpurowozarodnikowy (Tylopilus porphyrosporus) goryczak purpurowozarodnikowy (Tylopilus porphyrosporus) goryczak purpurowozarodnikowy (Tylopilus porphyrosporus) goryczak purpurowozarodnikowy (Tylopilus porphyrosporus)
Ascomycota workowce
Basidiomycota podstawczaki
Agaricomycetes pieczarniaki
Agaricales pieczarkowce
Atheliales błonkowce
Auriculariales uszakowce
Boletales borowikowce
Amylocorticiaceae
Boletaceae borowikowate
Aureoboletus złotak
Boletochaete
Boletus borowik
Buchwaldoboletus
Butyriboletus
Caloboletus
Chalciporus maślaczek
Chamonixia borowiczka
Cyanoboletus
Exsudoporus
Hemileccinum
Hortiboletus
Imleria
Imperator
Lanmaoa
Leccinum koźlarz
Neoboletus
Octaviania podziemka
Phylloporus poroblaszek
Pseudoboletus
Rheubarbariboletus
Rubinoboletus
Rubroboletus
Strobilomyces szyszkowiec
Suillellus
Sutorius
Tylopilus goryczak
Tylopilus porphyrosporus goryczak purpurowozarodnikowy
Xanthoconium
Xerocomellus
Xerocomus
Coniophoraceae gnilicowate
Diplocystidiaceae
Gastrosporiaceae
Gomphidiaceae klejówkowate
Gyroporaceae piaskowcowate
Hygrophoropsidaceae lisówkowate
Paxillaceae krowiakowate
Rhizopogonaceae piestrówkowate
Sclerodermataceae tęgoskórowate
Sclerogastraceae
Serpulaceae
Suillaceae maślakowate
Tapinellaceae Ponurnikowate
Cantharellales pieprznikowce
Corticiales
Geastrales gwiazdoszowce
Gloeophyllales niszczycowce
Gomphales siatkolistowce
Hymenochaetales szczecinkowce
Hysterangiales
Incertae sedis o niepewnej pozycji
Phallales sromotnikowce
Polyporales żagwiowce
Russulales gołąbkowce
Sebacinales
Thelephorales chropiatkowce
Trechisporales
nieprzypisany
Atractiellomycetes
Cystobasidiomycetes
Dacrymycetes łzawniaki
Exobasidiomycetes
Microbotryomycetes
Pucciniomycetes Rdze
Tremellomycetes trzęsaki
Ustilaginomycetes głowniaki
Myxomycetes
Myxomycota śluzorośla
Oomycota
Zygomycota
nieprzypisany
Opis

Kapelusz - 6-12 cm średnicy, ale bywają także 16-centymetrowe okazy. U młodych grzybów ma on kształt półkuli, u starszych rozpościera się poduszkowato. Jego brzeg jest początkowo podgięty i ostry. Kolor najpierw jasnoszarobrązowy, później ciemnobrązowy z czerwonawym nalotem. Powierzchnia początkowo delikatnie zamszowa, później gładka, zawsze sucha.

Rurki - przy trzonie zatokowo wycięte lub przyrośnięte, początkowo dość krótkie, w miarę wzrostu owocnika dochodzą do długości 1,5 cm. Barwa ich zmienia się od szarobrunatnej do brudnobrunatnej. Przy nacisku przebarwiają się, podobnie jak kapelusz, na kolor czarnobrunatny.

Trzon - zabarwiony podobnie jak kapelusz, jednak u podstawy jest białawy i z filcowatym nalotem. U młodych osobników zamszowaty, u starszych gładki; początkowo wybrzuszony, później bardziej maczugowaty lub walcowaty.

Miąższ - białawy lub białoszary, niekiedy czerwieniejący lub siniejący, twardawy.

Wysyp zarodników - czerwonobrunatny

Występowanie - gatunek występuje zarówno na ubogich glebach piaszczystych, w lasach iglastych, jak i na żyznym podłożu lasów bukowych i jodłowych, woli jednak lasy świerkowe w regionach górskich; rzadszy na nizinach; w Polsce niezbyt częsty; owocniki, rosnące pojedynczo lub w grupach, znajdowane bywają od czerwca do października.

Możliwość popełnienia pomyłki - ze względu na ponure zabarwienie łatwy do oznaczenia.

Zastosowanie - miąższ jest wlóknisty, nawet po ugotowaniu gorzki w smaku, ale nie jest trujący.

Inne nazwy
Synonimy polskie:Grzybiec purpurowozarodnikowy, Grzybiec koźlarzowaty
Synonimy łacińskie:Porphyrellus porphyrosporus (Fr. & Hök) E.-J. Gilbert, Porphyrellus pseudoscaber Secr. ex Singer
Budowa
Typ grzybarurki
Hymenofor
Kolor hymenoforuodcienie brązu
Kolor wysypuodcienie brązu, odcienie czerwieni
Kapelusz
Brzeg kapeluszagładki
Kolor kapeluszaodcienie brązu, czarny
Kolor miąższubiały
Kolor przebarwień miąższubrązowy, czerwony, czarny
Ksztalt kapeluszapółkulisty, poduszkowaty
Powierzchnia kapeluszazamszowa
Trzon
Kolor trzonubiały, odcienie brązu, czarny
Ksztalt trzonucylindryczny, maczugowaty
Pierscieńbrak
Podstawa trzonubrak pochwy
Powierzchnia trzonugładka
Przekroj trzonupełny
Typ trzonucentralny
Występowanie
Mikoryza z drzewamiJodła pospolita, Świerk pospolity, Buk zwyczajny
Podłożegleba
Siedliskolasy iglaste, lasy lisciaste, lasy mieszane
Sposob odżywianiasymbiont(mikoryza)
Pora występowaniajesień, lato
Prawo
Status na czerwonej liścieR - rzadkie
Inne
Smakgorzki
Zastosowanieniejadalny
Zapachgrzybowy, brak/nieokreślony
Odwiedzin profilu grzyba: 12439