Maślak żółty

Suillus grevillei (Klotzsch) Singer, Farlowia 2: 259 (1945)

Jadalny
Maślak żółty (Suillus grevillei) Maślak żółty (Suillus grevillei) Maślak żółty (Suillus grevillei) Maślak żółty (Suillus grevillei) Maślak żółty (Suillus grevillei) Maślak żółty (Suillus grevillei) Maślak żółty (Suillus grevillei) Maślak żółty (Suillus grevillei) Maślak żółty (Suillus grevillei)
Ascomycota workowce
Basidiomycota podstawczaki
Agaricomycetes pieczarniaki
Agaricales pieczarkowce
Atheliales błonkowce
Auriculariales uszakowce
Boletales borowikowce
Amylocorticiaceae
Boletaceae borowikowate
Coniophoraceae gnilicowate
Diplocystidiaceae
Gastrosporiaceae
Gomphidiaceae klejówkowate
Gyroporaceae piaskowcowate
Hygrophoropsidaceae lisówkowate
Paxillaceae krowiakowate
Rhizopogonaceae piestrówkowate
Sclerodermataceae tęgoskórowate
Sclerogastraceae
Serpulaceae
Tapinellaceae Ponurnikowate
Cantharellales pieprznikowce
Corticiales
Geastrales gwiazdoszowce
Gloeophyllales niszczycowce
Gomphales siatkolistowce
Hymenochaetales szczecinkowce
Hysterangiales
Incertae sedis o niepewnej pozycji
Phallales sromotnikowce
Polyporales żagwiowce
Russulales gołąbkowce
Sebacinales
Thelephorales chropiatkowce
Trechisporales
Atractiellomycetes
Dacrymycetes łzawniaki
Exobasidiomycetes
Microbotryomycetes
Pucciniomycetes Rdze
Tremellomycetes trzęsaki
Ustilaginomycetes głowniaki
Myxomycota śluzorośla
Zygomycota
Opis

Kapelusz - od 40 do 150 mm średnicy; początkowo o kształcie półkulistym, stożkowatym, a później spłaszczonym i poduchowatym; barwy złocistożółtej z odcieniem pomarańczowobrązowym lub żółtobrązowy; skórka gładka, naga i lepka; w czasie deszczu bardzo lepka, śluzowata i mazista, natomiast atowa w czasie suszy; trudno oddziela się od miąższu; brzeg ostry, początkowo podwinięty.

Pory - za młodu żółte, z wiekiem oliwkowe do brązowożółtych, uciśnięte lub uszkodzone barwią się na kolor różowawobrązowy; małe w kształcie zaokrąglone, później kanciaste.

Rurki - o długości od 6 do 12 mm; w pierwszej fazie żółte, a później oliwkowożółte; przyrośnięte z trzonem, oddzielające się od miąższu; po ucisku lub uszkodzeniu przebarwiają się na czerwonobrązowo lub brązowo; rurki młodych są owocników zakryte od spodu żółtawą osłoną tworzącą z czasem na trzonie rdzawe zgrubienie.

Trzon - o wysokości od 40 do 120 mm i grubości od 15 do 25 mm; o barwie żółtopomarańczowej lub złotożółtej nad pierścieniem, często pokryty siateczką i drobnymi ziarenkami w kolorze brązowym; poniżej pierścienia, ku dołu jest żółtawobrązowawy, podłużnie włóknisty. Równogruby, cylindryczny, niekiedy maczugowaty; pełny.

Pierścień - jest pozostałością po błonie osłonowej; ma barwę białawą albo żółtawą.

Miąższ - w kapeluszu i trzonie w kolorze najpierw cytrynowożółtym, później żółtawobiałym; po uszkodzeniu lub przecięciu różowolilowy lub brązowawy; reaguje na zabarwienie pod wpływem FeSO4, zabarwiając się na szaroniebiesko; w kapeluszu mięsisty, miękki i soczysty, natomiast w trzonie twardawy i nieco włóknisty; o łagodnym smaku i przyjemnym zapachu.

Zarodniki - w wysypie barwy oliwkowoochrowej.

Występowanie - w lasach modrzewiowych, w lasach mieszanych z modrzewiem i pod pojedynczymi modrzewiami; z tymi drzewami tworzy wyłącznie mikoryzę; spotykany w okresie od czerwca do października; występując pojedynczo, ale najczęściej w grupach; gatunek dość rzadki i są rejony, gdzie jest coraz rzadszy; owocniki zanikają wraz z obumieraniem drzewa.

W Europie występuje około 20 gatunków z rodzaju - Suillus , z czego w Polsce kilkanaście.

Uwagi - jadalny i bardzo smaczny, mało popularny z uwagi na trudność w czyszczeniu i brązowienie miąższu; najsmaczniejsze są młode owocniki; skórkę z kapelusza należy usunąć przy oczyszczaniu, choć nie jest to proste.

Występował również pod nazwami: Boletus grevillei Klotzsch.; Ixocomus elegans (Schum. ex Fr.) Sing.; Boletus elegans Schum. ex Fr.; Suillus elegans.

Podobny gatunek to: maślak żółtawy – Suills nueschii Sing.(Suills flavidus), który rośnie również pod modrzewiamy, ale i pod sosnami. Ma bladoszarawe pory i błękitniejący miąższ. Jest także jadalny, ale jest rzadki.

Inne nazwy zwyczajowe to: grzyb okazały, grzyb strojny, grzyb modrzewiowy, borowik piękny, borowik żółty, borowik strojny, borowik piekący, maślak czerwony, czerwonka, modrzewiak, modrzewiowy, żółtak.

Budowa
Typ grzybarurki
Kapelusz
Brzeg kapeluszagładki
Kolor kapeluszazłotożóły, cytrynowożółty
Kolor miąższużółty
Kolor przebarwień miąższubrązowy
Trzon
Kolor trzonużółtobrązowy
Ksztalt trzonucylindryczny
Typ trzonucentralny
Występowanie
Mikoryza z drzewamiModrzew europejski, Modrzew polski, Modrzew syberyjski, Modrzew japoński, Modrzew eurojapoński
Podłożegleba
Siedliskolasy iglaste
Sposob odżywianiasymbiont(mikoryza)
Pora występowanialato, jesień
Prawo
Dopuszczony do obrotuTak
Inne
Smakłagodny
Zastosowaniejadalny II smaczny
Odwiedzin profilu grzyba: 2101