chrobotek reniferowy

Cladonia rangiferina (L.) Weber ex F.H. Wigg., in Wiggers, Prim. fl. holsat. (Kiliae): 90 (1780)

Pod ochroną
chrobotek reniferowy (Cladonia rangiferina) chrobotek reniferowy (Cladonia rangiferina) chrobotek reniferowy (Cladonia rangiferina) chrobotek reniferowy (Cladonia rangiferina) chrobotek reniferowy (Cladonia rangiferina) chrobotek reniferowy (Cladonia rangiferina) chrobotek reniferowy (Cladonia rangiferina) chrobotek reniferowy (Cladonia rangiferina) chrobotek reniferowy (Cladonia rangiferina) chrobotek reniferowy (Cladonia rangiferina) chrobotek reniferowy (Cladonia rangiferina) chrobotek reniferowy (Cladonia rangiferina) chrobotek reniferowy (Cladonia rangiferina) chrobotek reniferowy (Cladonia rangiferina) chrobotek reniferowy (Cladonia rangiferina) chrobotek reniferowy (Cladonia rangiferina) chrobotek reniferowy (Cladonia rangiferina) chrobotek reniferowy (Cladonia rangiferina) chrobotek reniferowy (Cladonia rangiferina)
Ascomycota workowce
Arthoniomycetes
Dothideomycetes
Eurotiomycetes
Geoglossomycetes
Incertae sedis o niepewnej pozycji
Lecanoromycetes
Acarosporales
Baeomycetales
Candelariales
Lecanorales
Catillariaceae
Cladoniaceae
Cladonia chrobotek
Cladonia rangiferina chrobotek reniferowy
Pycnothelia karlinka
Lecanoraceae
Mycoblastaceae
Parmeliaceae
Pilocarpaceae
Psoraceae
Ramalinaceae
Scoliciosporaceae
Stereocaulaceae
Lecanoromycetidae
Ostropales
Peltigerales
Pertusariales
Teloschistales
Umbilicariales
nieprzypisany
Leotiomycetes patyczniaki
Lichinomycetes
Neolectomycetes
Pezizomycetes kustrzebniaki
Sordariomycetes
nieprzypisany
Basidiomycota podstawczaki
Myxomycetes
Myxomycota śluzorośla
Oomycota
Zygomycota
nieprzypisany
Opis

Gatunek objęty ochroną częściową na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów.

 

Plecha:

Plecha pierwotna skorupiasta, bardzo wcześnie zanikająca. Podecja drzewkowate, gęsto wyrastające obok siebie, sztywne, 3-10 cm wysokości i 1-2 mm średnicy. Gałązki brunatne na szczycie, łukowato zgięte, zwrócone wyraźnie w jedną stronę. Powierzchnia gałązek szaro popielata lub białawo-szara, nie pokryta korą. Gałązki puste w środku, gorzkie w smaku. Powierzchnia podecjów szorstka, pilśniowata i matowa, z czasem czerniejąca. W miejscu rozgałęzień znajduje się otworek. Rozgałęzienia widełkowate lub 3-4 dzielne.

Owocniki:

Apotecja, występują rzadko na zakończeniach gałązek, małe i koloru brązowego. Pyknidy, małe, brązowe, zawierające bezbarwną galaretkę. Występują również na zakończeniach gałązek. Zarodniki jednokomórkowe, bezbarwne, o wymiarach 8-15 x 2-3,5 mikrometrów, po 8 w worku.

Barwienia:

Pd+ czerwone, K+ żółte, C-, KC-, UV-

Podłoże i ekologia:

Rośnie na glebach kwaśnych, dobrze znosi suszę i silne nasłonecznienie. Występuje w borach sosnowych, na wrzosowiskach, w miejscach piaszczystych. Jest gatunkiem tworzącym zwarte pokrywy w tundrze, na północy Europy. W Polsce podlega ochronie gatunkowej.

Występowanie:

Występuje w klimacie zimnym i gorącym, na terenach otwartych i odwodnionych. Jest niezwykle odporny na zimno. Występuje w Ameryce Północnej, Środkowej i Południowej, Europie, Azji oraz na wielu wyspach. Szczególnie częsty jest na Półkuli Północnej, północna granica jego zasięgu sięga tutaj po Szetlandy, Grenlandię i północne wybrzeża Ameryki Północnej. W tundrze często zwartymi łanami zarasta duże powierzchnie. W Polsce jest pospolity na obszarze całego kraju.

Gatunki podobne:  Cladonia portentosa

Uwagi:

Gatunek ten po raz pierwszy zdiagnozowany został przez Karola Linneusza w 1753 r. jako Lichen rangiferinus (porost reniferowy), do rodzaju Cladonia przeniesiony został w 1780 r. przez Webera i Wigga. Porost przyrasta około 3-5 mm rocznie, jest odporny na gniecenie, deptanie i obgryzanie. Badania laboratoryjne pozwoliły na wydzielenie z plechy ponad 15 różnych kwasów porostowych oraz wielu innych związków chemicznych, w tym również witaminy A i B. Stanowi pokarm dla reniferów w tundrze mając duże znaczenie gospodarcze. Wyciągi z Cladonia rangiferina wykorzystuje się do degradacji białek prionowych w gąbczastej encefalopatii bydła i zakażonych chomików, myszy i jeleni (Johnson i wsp., 2011). Przez ludzi wykorzystywany jest do produkcji wód mineralnych, jako ozdoba w oknach, w medycynie naturalnej jako środek do usuwania kamieni nerkowych oraz jako środek spożywczy. Ze względu na zawarte w nim kwasy, porost może powodować zaburzenia żołądkowe, zwłaszcza jeśli nie jest dobrze ugotowany.

 

Synonimy:

Cladina rangiferina (L.) Nyl., Cladina rangiferina f. crispata (Coem.) J.C. Wei & Y.M. Jiang, Cladina rangiferina f. humilis (Anders) J.C. Wei & Y.M. Jiang, Cladina rangiferina f. patula (Flot. ex Sandst.) J.C. Wei & Y.M. Jiang, Cladina rangiferina f. prolifera (Flot. ex Sandst.) J.C. Wei & Y.M. Jiang, Cladina rangiferina f. rangiferina (L.) Nyl., Cladina rangiferina subsp. abbayesii (Ahti) W.L. Culb., Cladina rangiferina subsp. grisea (Ahti) Ahti & M.J. Lai, Cladina rangiferina subsp. rangiferina (L.) Nyl., Cladina rangiferina var. crispatula Nyl., Cladina rangiferina var. rangiferina (L.) Nyl., Lichen rangiferinus L., Lichen rangiferinus var. alpestris L., Lichen rangiferinus var. rangiferinus L.

 

Opracował: Grzegorz Gajkowski

Budowa
Typ grzybazlichenizowane (porosty)
Prawo
OchronaTak
Odwiedzin profilu grzyba: 2645